Saltar al conteníu
Esta traducción ta en beta: pue haber frases ensin traducir o gazapos.Informar en Feedback

A1 · Unidá 13

Cites y compromisos (hitzorduak)

~10 min

Una axenda viva ta llena de cites y compromisos. Esta lleición enséñate a falar d’ellos: tener una cita, quedar con daquién, dicir si tas llibre.

Vocabulariu clave

EuskeraAsturianu
hitzorduacita (acuerdu d’hora con daquién)
bileraxunta
errebisioarevisión (médica, dental)
medikuael médicu
dentistadentista
kontsultaconsulta

Tener una cita o xunta

Pa «tengo X» úsase’l verbu ukan (dut, du, dugu, ...):

  • Bilera dut. — Tengo xunta.
  • Hitzordua dut medikuarekin. — Tengo cita col médicu.
  • Errebisioa du semearekin. — Tien revisión col so fíu.

Si quies especificar la hora, cenciellamente añádesla al principiu o a la fin: Bostetan bilera dut / Bilera dut bostetan.

Quedar con daquién — geratu + -ekin

Geratu significa «quedar(se)», y combináu col sociativu -ekin (con):

PatrónExempluAsturianu
X-ekin geratu naizEgoitzekin geratu naizQuedé con Egoitz
X-ekin geratuko naizEgoitzekin geratuko naizVoi quedar con Egoitz

El sufixu -ekin péga-y al nome. Si acaba en consonante añádese -ekin: Mikel + ekin = Mikelekin, Maialenekin. Si acaba en vocal añádese -rekin: Garazirekin, Anerekin.

Acordar la hora

Frases típiques pa concretar:

  • Zer ordutan geratuko gara? — ¿A qué hora quedamos?
  • Bostetan ondo? — ¿A les cinco bien?
  • Sei eta erdietan geratuko gara. — Vamos quedar a les seis y media.
  • Bederatziak aldera. — Sobre les nueve.
  • Hamabietan. — A les doce.

Aldera = «alredor de», «sobre». Bien útil cuando nun quies comprometete con una hora exauta.

Aceptar y refugar

SíNon / escusa
Bai, ondo!Ezin dut, beste plan bat dut.
Ados!Ezin dut, lanpetuta nago.
Ederki!Ezin dut, beste afari bat dudalako.
Konforme!Beste egun batean, mesedez.

Tar llibre / ocupáu

  • Libre nago. — Toi llibre.
  • Ordu hori libre dut. — Tengo esa hora llibre.
  • Lanpetuta nago. — Toi ocupáu/ada.
  • Gauza asko egin behar ditut. — Tengo munches coses que facer.

Minidiálogu

— Aizu, kafe bat hartuko dugu bihar?

— Bai, oso ondo. Zer ordutan geratuko gara?

— Bostak aldera ondo?

— Ezin dut bostetan, dentista dut. Sei eta erdietan?

— Ederki, sei eta erdietan tabernan.

Dar escuses con -elako

Cuando refugues daqué, lo natural ye dar la razón col sufixu -elako (porque):

  • Ezin dut, lan egin behar dudalako. — Nun puedo, porque tengo que trabayar.
  • Ezin dut, gaixorik nagoelako. — Nun puedo, porque toi malu.
  • Ezin dut, amarekin egon behar dudalako. — Nun puedo, porque tengo que tar con ma.

Nota cultural: nos euskaltegis y entornos formales acútase hitzordua pa cites concretes (médicu, peluquería). Ente amigos ye más natural usar geratu + -ekin, ensin la pallabra hitzordua sacantes que quieras sorrayar que ye daqué formal.

Exercicios

«Quedo con Mikel mañana» dizse…

«Tengo xunta a les cinco» =…

«¿A qué hora quedamos?» = ordutan geratuko gara?

«Sobre les nueve» = Bederatziak

Tarxeta 1 de 13

(toca pa ver la traducción)

Empareya cada pallabra cola so traducción.