Gehiegi, gutxiegi, gero eta — الزيادة، النقص والتدرّج
~12 min
هاد الدرس كيكمّل المقارنات بجوج حوايج خرين:
الزيادة والنقص (-egi, gehiegi, gutxiegi).
المقارنة المتدرّجة (كل مرة كثر / قل: gero eta…).
وزيد شي كلمات مفيدة باش تدقّق المعنى (pixka bat, askoz, dezente).
اللاحقة -egi — “كثر من اللازم”
باش تقول بلي شي حاجة زايدة على اللازم، كتزيد -egi للصفة (ومن بعد -a ف اللخر إلا كانت مع اسم معرّف):
الصفة
زايدة
handia (كبير)
handiegia (كبير بزاف)
txikia (صغير)
txikiegia
garestia (غالي)
garestiegia
beroa (سخون)
beroegia
hotza (بارد)
hotzegia
zaila (صعيب)
zailegia
azkarra (زربان)
azkarregia
Alkandora hau handiegia da niretzat. — هاد القميجة كبيرة عليا بزاف.
Kafea beroegi dago. — القهوة سخونة بزاف.
Ikastaroa zailegia zen guretzat. — الدورة كانت صعيبة علينا بزاف.
Gehiegi و gutxiegi
بحال ظروف بوحدهم:
الدارجة
الباسكية
كثر من اللازم
gehiegi
قليل بزاف / ما كافيش
gutxiegi
ناس بزاف بزاف
jende gehiegi
الما قليل بزاف
ur gutxiegi
Gehiegi jan dut. — كليت كثر من اللازم.
Gutxiegi lo egiten duzu. — كتنعس شوية بزاف.
Hori gehiegi da niretzat. — هادشي بزاف عليا.
المقارنة المتدرّجة: gero eta + -ago
باش تقول “كل مرة كثر X” ولا “كل مرة قل X”، الباسكية كتستعمل صيغة معبّرة بزاف:
gero eta + صفة/ظرف + اللاحقة -ago(a)
الدارجة
الباسكية
كل مرة غلى
Gero eta garestiagoa
كل مرة برد
Gero eta hotzagoa
كل مرة حسن
Gero eta hobea
كل مرة كفس
Gero eta okerragoa
كل مرة كثر
Gero eta gehiago
كل مرة قل
Gero eta gutxiago
كل مرة زرب
Gero eta azkarrago
كل مرة بشوية كثر
Gero eta polikiago
Bilbo gero eta handiagoa da. — بلباو كل مرة كتكبر.
Eguraldia gero eta okerrago dago. — الجو كل مرة كيخسر.
Gazteek gero eta gutxiago hitz egiten dute euskaraz. — الشباب كل مرة كيهضرو بالباسكية قل.
حيلة باش تحفظ:gero eta حرفياً “من بعد و” — الفكرة هي “من بعد، ومن بعد، ومن بعد كثر…”. هادي هي الطريقة الباسكية باش تعبّر على التدرّج.
Hain — “هاد القدّ / بزاف هكا” (مع النفي ولا بلاه)
الدارجة
الباسكية
كبير هاد القدّ
Hain handia da
ماشي غالي هاد القدّ
Ez da hain garestia
زوين هاد القدّ!
Hain polita da!
باش تقول “ماشي … بحال…” كنستعملو bezain (الدرس اللي فات):
Ez da zuk uste duzun bezain ona. — ماشي مزيان بحال ما كتظن.
كلمات ديال الكمية
باش تدقّق المقارنات:
الدارجة
الباسكية
مثال
شوية
pixka bat
Pixka bat handiagoa (كبر شوية)
شي شوية
zerbait / zertxobait
Zertxobait txikiagoa (صغر شي شوية)
مزيان
dezente
Dezente hobea (حسن بمزيان)
بزاف
askoz
Askoz hobea (حسن بزاف)
بزاف بزاف
askoz hobea / askoz garestiagoa
Etxe hau zurea baino askoz handiagoa da. — هاد الدار كبر بزاف من ديالك.
Pixka bat goizago etorriko naiz. — غادي نجي بكري شوية.
Hain… ezen / hainbeste… (مستوى عالي)
كثر من A2، مزيان تعرفهم:
Hain + صفة + non/ezen — هاد القدّ… حتى: Hain pozik zegoen, non kantatzen hasi zen (كان فرحان هاد القدّ حتى بدا كيغني).
Hainbeste — هاد القدّ (كمية بالتأكيد): Hainbeste lan dago!
نص صغير
Garazi sukaldari ona da, baina kafea beroegi ipintzen du beti. Lehengo egunean hain bero zegoen, ezen ezin nuen edan! Eta hori ez da dena: pintxo bakoitzean olio gehiegi botatzen du. Pixka bat gutxiago beharko luke. Hala ere, hura gero eta hobea da: orain dela urtebete askoz okerragoa zen.
حوار صغير
— Olatz, etxe berri hori zer moduz?
— Eder askoa, baina garestiegia zen guretzat. Eta logelak txikiegiak ziren.
— Eta orain bilatzen ari zaretena nolakoa da?
— Gero eta zailagoa da etxebizitza on bat aurkitzea. Prezioak gero eta altuagoak dira eta etxebizitza on guztiek dute lehia gehiegi.
ملاحظة ثقافية: قلة السكن اللي يقدر عليه الواحد (etxebizitza) موضوع كيرجع ف أي هضرة A2 على الأخبار: gero eta garestiago, pisu eskuragarri gutxiegi, askoz okerrago lehen baino. هاد الدرس كيعطيك الكلمات باش تشارك.