Berdintasuna eta superlatiboa — المساواة والتفضيل الأعلى
~12 min
فهاد الدرس غادي تكمّل عائلة المقارنات بجوج حوايج:
المساواة (“قد…”، “قد ما”): bezain، adina، beste.
التفضيل الأعلى (“الأ…”): -en + a.
المساواة: bezain
باش تقول “قد…” مع صفة ولا ظرف:
X bezain Y
الدارجة
الباسكية
طويل قدّك
Zu bezain altua
زوينة قد Donostia
Donostia bezain polita
مزيان قد باه
Aita bezain ona
ماشي سريع قد ما كنت كنظن
Uste nuen bezain azkarra ez da
جملة كاملة: Lander zu bezain altua da. — Lander طويل قدّك.
المساواة فالكمية: adina / beste
باش تقول “قد ما” مع اسم ولا كمية:
الدارجة
الباسكية
قد ما نتا
Zuk adina / Zuk beste
فلوس قد ما عندي
Nik adina diru
عام قد Anboto
Anbotok adina urte
Zuk adina urte ditut. — عندي العمر قد ما عندك.
Garazik nik beste irakurtzen du. — Garazi كتقرا قد ما كنقرا أنا.
الفرق:bezain كتمشي مع الصفات (صفات/ظروف). Adina/beste كتمشي مع الكميات (أسماء كتتحسب ولا ديال الكمية). كيتغلطو فيها مرات — القاعدة العملية: إلا الكلمة اللي من بعد صفة → bezain؛ إلا كانت اسم ولا عدد → adina/beste.
المقارنة فالطريقة: bezala / moduan
شكل آخر ديال المساواة، هاد المرة فـالطريقة:
الدارجة
الباسكية
بحالك
Zu bezala / Zure moduan
كندير بحال ما درتي
Zuk egin duzun moduan egiten dut
دار بحال ديالك
Zurea bezalako etxea
كيهضر بحال مّو
Amaren moduan hitz egiten du
قارن:
Zu bezain altua — طويل قدّك (صفة)
Zu bezala hitz egiten du — كيهضر بحالك (طريقة)
Zuk adina ikasten du — كيقرا قد ما كتقرا (كمية)
التفضيل الأعلى: -en + a
باش تقول “الأ…” كتزيد -en للصفة ولا الظرف + أداة التعريف -a:
الصفة
التفضيل
handia (كبير)
handiena (الأكبر)
txikia (صغير)
txikiena
polita (زوين)
politena
zaharra (قديم)
zaharrena
azkarra (سريع)
azkarrena
garestia (غالي)
garestiena
ona (مزيان)
onena / hoberena (شاذ)
txarra (خايب)
txarrena / okerrena
Liburu hau politena da. — هاد الكتاب هو الأزين.
Donostia Euskal Herriko hiri politena da, askoren ustez. — Donostia هي أزين مدينة فـEuskal Herria، على حساب بزاف دالناس.
التفضيل + مجموعة: -etan / -etako
ملي كتبيّن وسط أشمن مجموعة، كتستعمل حالة المكان ولا الإضافة:
الدارجة
الباسكية
الأطول فالقسم
Klaseko altuena
الأسرع فالعالم
Munduko azkarrena
الأحسن فكلشي
Denetan onena / Guztietan onena
أخيب نهار فالأيام
Egunetan txarrena
Klaseko ikasle azkarrena da. — هو أسرع تلميذ فالقسم.
Euskal Herriko mendi altuena Hiru Errege Mahaia da. — أعلى جبل فـEuskal Herria هو Hiru Errege Mahaia (طابلة الملوك الثلاثة).
Gehien / gutxien — اللي كتر / اللي قل
مقابلات التفضيل فالكمية ولا التكرار:
الدارجة
الباسكية
اللي كيعجبني كتر
Gehien gustatzen zaidana
اللي كندير قل
Gutxien egiten dudana
اللي كيقرا كتر
Gehien ikasten duena
مقارنة ثقافية صغيرة
جمل معروفة:
Hiru Errege Mahaia Euskal Herriko mendi altuena da. — Hiru Errege Mahaia (طابلة الملوك الثلاثة) هو أعلى جبل فـEuskal Herria.
Korrika euskararen aldeko ekintza handiena da. — Korrika هي أكبر مبادرة لصالح الباسكية.
San Fermin festa famatuena da. — San Fermín هو أشهر عيد.
حيلة باش تحفظ
الشكل
مثال
المقارنة (X كتر من…)
X baino Y-agoa
المساواة (X قد…)
Y bezain X
المساواة فالكمية (قد ما)
Yk adina X
التفضيل (الأ X)
X-ena
التفضيل فمجموعة
Z-ko / Z-etan + X-ena
حوار صغير
— Anboto, hau bai pintxoa! Sekula jan dudan goxoena.
— Bai, zure ustez Bilboko onenak non daude?
— Plaza Berrian. Han pintxoak garestienak dira, baina goxoenak ere bai. Donostiakoak ere ez dira gutxiago: ia maila berekoak dira.
ملاحظة ثقافية: فالنقاشات المعروفة فـEuskal Herri، الجملة Donostiako pintxoak Bilbokoak baino hobeak dira كلاسيكية ديال نقاش ودّي. الحقيقة: كل منطقة كتدافع على ديالها، وكلهم بنان بزاف.