Jaiak eta tradizioak — الأعياد والمقارنات الثقافية
~13 min
هاد الدرس كيعطيك الأدوات باش تهضر على الأعياد والعادات وباش تقارن بين الأزمنة والبلايص (“قبل… دابا”، “سواء فـ X ولا فـ Y”). هادي هي المفردات اللي ضرورية لأي هضرة ثقافية فمستوى A2.
الأعياد الباسكية: المفردات الأساسية
التاريخ
العيد
بالدارجة باختصار
23 يونيو
San Juan sua
شعالة سان خوان
31 دجنبر
Urtezahar
ليلة راس العام
24 دجنبر
Olentzero
شخصية فحام كيجيب الهدايا
فبراير / مارس
Inauteriak / Aratusteak
الكرنفال
5 فبراير
Santa Ageda
أغاني تقليدية فالديور
كل جوج سنين
Korrika
سباق شعبي على قبل الباسكية
غشت
Aste Nagusia
الأسبوع الكبير ديال بلباو
محلي (كل قرية)
Herriko jaiak
أعياد القرية
مفردات الأعياد
الدارجة
الباسكية
عيد / حفلة
jaia
احتفال
ospakizuna
تقليد
tradizioa
عادة
ohitura
شعالة
sua
الشهب الاصطناعية
su artifizialak
سهرة شعبية
berbena
موكب ديني
prozesioa
مسابقة
lehiaketa
الرايات الصغار
banderatxoak
موسيقى حية
zuzeneko musika
شخصيات وعناصر من الثقافة الباسكية
الدارجة
الباسكية
بيرتسولاري (اللي كيرتجل الشعر)
bertsolaria
تريكيتيلاري (عازف الأكورديون)
trikitilaria
تشيستولاري (عازف الناي التقليدي)
txistularia
راقص
dantzaria
لاعب البيلوطا
pilotaria
أيزكولاري (اللي كيقطع الجذوع)
aizkolaria
رافعي الحجر
harrijasotzaileak
ملاحظة ثقافية:kirol-jaiak (الألعاب القروية) معروفين فالأعياد: رفع الحجر، تقطيع الجذوع بالشاقور، سباق القوارب، soka-tira (جر الحبل). هوما علامة ديال الهوية الباسكية وكيبانو فأي برنامج ديال أعياد القرية.
المقارنة بين قبل ودابا: lehen / orain
المقارنة الثقافية كتدوز من هاد الجوج كلمات:
الدارجة
الباسكية
قبل
lehen
دابا
orain
زمان
garai batean / aspaldian
اليوم / فهاد الوقت
gaur egun
قبل… دابا…
Lehen… orain…
هادي شي سنين
Duela urte batzuk
Lehen baserrian bizi ginen, orain hirian bizi gara. — قبل كنا ساكنين فالضيعة، دابا ساكنين فالمدينة.
Garai batean dena euskaraz egiten zen; gaur egun, erdaraz ere asko egiten da. — زمان كلشي كان كيتدار بالباسكية؛ اليوم، كيتدار بزاف حتى بالإسبانية.
المقارنة بين البلايص: bai… bai…، baita… ere
الدارجة
الباسكية
سواء فـ X ولا فـ Y
Bai X-(e)an, bai Y-(e)an
حتى فـ X
X-(e)an ere bai
لا فـ X لا فـ Y
Ez X-(e)an, ez Y-(e)an
ماشي غير X، حتى Y
Ez bakarrik X, baita Y ere
San Juan sua bai Donostian, bai Bilbon ospatzen da. — شعالة سان خوان كيحتافلو بيها سواء فدونوستيا ولا فبلباو.
Korrika bai Hego Euskal Herrian, bai Iparraldean egiten da. — الكوريكا كتدار سواء فالجنوب (Hegoalde) ولا فالشمال (Iparralde).
كيفاش توصف عيد
بنية مفيدة:
العيد + فوقاش + فين + شنو كيتدار + علاش هو مميز
San Juan sua ekainaren 23an ospatzen da. Herri askotan plaza nagusian egur pila bat egiten da, eta gauean sua pizten dute. Jendeak suaren gainetik salto egiten du, eta dantzan eta kantuan aritzen da gauerdi arte. Familia eta lagun arteko ospakizuna da, eta udaren hasiera ospatzen du.
نص قصير للمقارنة
Lehen, herriko jaiak ohikoak ziren udazkenean. Familia osoa elkartzen zen plaza nagusian, bertsolariak eta trikitilariak entzuten zituen, eta dantzan ari zen gauerdi arte. Gaur egun, jaiak antolatzea zailagoa da: jendea sakabanatuta dago, gazteek bestelako gustuak dituzte, eta lehen baino diru gutxiago dago. Hala ere, tradizioa mantentzen ahalegintzen dira: bai herri txikietan, bai hiri handietan, urtero programa politak prestatzen dituzte.
حوار: المقارنة بين العادات
— Anboto, zer ospatzen da zure herrian?
— Ba, klasikoak: San Juan, herriko jaiak abuztuan, Olentzero Eguberrian. Korrika ere bai bi urtero, oso garrantzitsua hori.
— Eta Olentzero, oraindik etxez etxe ibiltzen da?
— Lehen ohitura zen etxez etxe ibili eta umeentzako opariak banatzea. Orain, herri txikietan oraindik egiten da, baina hirietan ekitaldi nagusi bat plazan egin ohi da, bertsolariekin eta musikarekin.
بنيات مفيدة باش تقارن بين الثقافات
الدارجة
الباسكية
بالعكس، هنا…
Hemen, aldiz, …
بحال فـ X
X-(e)n bezala
ماشي بحال X
X ez bezala
كيشبه لـ
Antzekoa da
مختلف بزاف
Oso ezberdina da
ملاحظة ثقافية: الأعياد الباسكية من المواضيع ديال A2 اللي كيتعاودو بزاف فالامتحانات الرسمية وفالهضرة الحقيقية. كتب وصف للعيد اللي كتبغي فخمس جمل: فوقاش، فين، شنو كيتدار، شنو عاجبك فيه، وقارنو مع عيد آخر. تمرين شامل ومزيان بزاف.
التمارين
"San Juan sua" da…
"Lehen baserrian bizi ginen, orain hirian bizi gara" معناها…